Soạn Bài Chuyện Chức Phán Sự Đền Tản Viên Lớp 10 Ngắn Nhất

10

Đề bài: Soạn bài Chuyện chức phán sự đền Tản Viên – Trích Truyền kì mạn lục.

BÀI LÀM

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả

– Nguyễn Dữ sống vào khoảng thế kỉ XVI. Xuất thân trong gia đình khoa bảng, từng đi thi và đã ra làm quan như­ng không bao lâu từ quan về ở ẩn. Ông để lại tác phẩm Truyền kì mạn lục.

– Qua tác phẩm có thể thấy quan điểm sống và tấm lòng của ông đối với cuộc đời

2. Tác phẩm

– Truyền kì mạn lục: chịu ảnh h­ưởng của truyện truyền kì Trung Quốc có từ thời Đường.

+ Kể bằng văn xuôi chữ Hán có xen thơ ca, các lời bình luận của tác giả hay của người khác ở cuối truyện.

+ Mang đậm yếu tố kì ảo, hoang đường nhưng cũng đậm chất hiện thực phản ánh khát vọng tự do, phá bỏ bất công ngang trái vươn lên tìm hạnh phúc của con người Việt Nam đương thời.

– Truyện “Truyền kì mạn lục” gồm 20 truyện viết bằng văn xuôi chữ Hán. Cốt truyện chủ yếu của truyền kì mạn lục là những truyện thời kì Lí, Trần, Hồ, Lê sơ.

– Nội dung: thể hiện tinh thần dân tộc, niềm tự hào về văn hiến đất Việt, đề cao đạo đức, nhân đạo thuỷ chung, khẳng định quan điểm sống ẩn dật của tầng lớp trí thức đ­ương thời. Có giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc.

3. Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

a. Xuất xứ của đoạn trích

Là một trong những truyện ngắn hay trong tập Truyền kì mạn lục. Câu chuyện ngợi ca phẩm chất dũng cảm, kiên cường của nhân vật chính Ngô Tử Văn – đại biểu cho chính nghĩa chống lại các thế lục gian tà. Qua tác phẩm, nhà văn đã cũng cố lòng tin yêu của con người vào chính nghĩa và niềm tự hào về người trí thức Việt Nam.

b. Bố cục của đoạn trích

_ Theo mạch kể chuyện của Nguyễn Dữ, ta có thể chia tác phẩm này ra làm bố cục bốn phần như sau:

+ Phần 1: Từ đầu đến “vung tay không cần gì cả”: Tác giả nêu ra sự kiện Tử Văn đốt đền thiêng.

+ Phần 2: Tiếp đến “thầy cũng khó lòng thoát nạn”: Cuộc đối thoại giữa Ngô Tử Văn với tên Bách hộ họ Thôi và với Thổ công.

+ Phần 3: Tiếp đến “sai lính đưa Tử Văn về”: Tử Văn xuống địa ngục tố cáo tội ác của viên Bách hộ họ Thôi và thắng kiện.

+ Phần 4: Còn lại: Tử Văn trở thành phán sự của đền Tản Viên.

c. Tóm tắt đoạn trích

– Mở truyện: Gới thiệu nhân vật chính Ngô Tử Văn (soạn).

– Thân truyện:

+ Tử Văn đốt đền tà.

+ Tử Văn gặp Bách Hộ họ Thôi và Thổ Thần.

+ Tử Văn bị quỷ sứ bắt và cuộc đối chất với Diêm Vương ở minh ti.

+ Tử Văn thắng lợi trở về và nhận chức phán sự đền Tản Viên.

– Kết truyện:

+ Cuộc gặp gỡ tình cờ giữa Tử Văn và người quen cũ.

+ Lời bình.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN

1. Nhân vật Ngô Tử Văn – ng­ười đốt đền tà.

a. Hành động và tính cách của Tử Văn

– Giới thiệu trực tiếp, ngắn gọn tên họ, quê quán cụ thể, đặc biệt là tính tình, phẩm chất bằng những từ ngữ khẳng định, ngợi khen: “khẳng khái, nóng nảy, nổi tiếng vùng Bắc là ngư­ời cư­ơng trực, thấy sự tà gian thì không thể chịu nổi”.

– Cách giới thiệu nh­ư vậy đã định h­ướng cho ng­ười đọc câu truyện tiếp theo: tính khảng khái, c­ương trực, thấy sự gian tà không chịu đ­ược của Ngô Tử Văn sẽ được minh chứng như­ thế nào, khiến ng­ười đọc hồi hộp đợi chờ.

– Tuy nhiên, đó cũng là cách mở truyện truyền thống, chư­a thoát khỏi cách kể chuyện của truyện dân gian.

– Ngô Tử Văn đã đốt đền, vạch tội hồn tên tướng giặc ở âm phủ.

+ Hành động đó một lần nữa khẳng định sự khảng khái cương trực, dũng cảm của kẻ sĩ vì dân mà trừ hại.

+ Hành động đó của Ngô Tử Văn cũng thể hiện quan điểm của người trí thức muốn đả phá sự mê tín dị đoan của quần chúng nhân dân

– Thổ công (nạn nhân) được giúp đỡ bất ngờ, cảm kích đến mừng, nói rõ sự thực cung cấp chứng cứ, mong Ngô Tử Văn làm việc nghĩa đến cùng. Đó cũng là lô gíc tạo ra sự phát triển của câu chuyện.

+ Hành động đó của Ngô Tử Văn cũng thể hiện quan điểm của người trí thức muốn đả phá sự mê tín dị đoan của quần chúng nhân dân

Ngô Tử Văn đã làm việc ghê gớm này một cách cẩn trọng công khai, đàng hoàng và quyết liệt: tắm gội, khấn trời và châm lửa đốt… Chàng tự tin vào hành động chính nghĩa của mình, tỏ thái độ chân thành trong sạch của mình mong được trời ủng hộ đồng tình. Và hậu quả của việc đốt đền đã làm cho Ngô Tử Văn hết sốt nóng lại sốt rét, tên họ Thôi mắng mỏ Tử Văn nhân danh người theo đạo nho, y làm như chính mình mới là người bị hại.

Loading...

– Mặt khác đoạn truyện cũng phản ánh một thực tế đã được kì ảo hoá- hiện tượng thánh thần ở đền miếu gần quanh cũng tham của đút lót đều bênh vực cho tên họ Thôi, khiến Thổ công đành cam chịu thất bại.=> Tố cáo hiện thực xã hội bất công, thói nhận đút lót của những người có chức có quyền.

– Tử Văn điềm nhiên không hề khiếp sợ trước cách địa ngục rùng rợn, quỷ sứ đe doạ. Bị vu oan, bị gông trói giải đi rất nhanh Tử Văn vẫn một mực kêu oan đòi được phán xét minh bạch, lại bị kết tội bướng bỉnh, ngoan cố, bị Diêm Vương mắng hỏi … Bấy nhiêu sự đe doạ của cường quyền không hề làm nhụt chí,không hề khiến chàng nho sĩ run rẩy, khiếp sợ. Tự tin vào sự thật, vào chính nghĩa trong hành động của mình, chàng cứ sự thực giãi bày, lời lẽ rất cứng cỏi, không chịu nhún nhường chút nào; tranh biện trực tiếp với tên mũ trụ… Chàng quyết đấu tranh cho chân lý, cho lẽ phải, cứu giúp thổ thần và biện hộ cho mình. Cuối cùng Tử Văn đã chiến thắng, thổ công được trả lại đền.

– Hồn ma tướng Minh giả mạo thổ thần, khi sống và khi chết đều hung ác đã bị cứng miệng trước lời nói cứng cỏi của Tử văn.

b. Sự chiến thắng của chính nghĩa

– Cái thiện, chính nghĩa đã thắng được cái ác gian tà. Tên họ Thôi đã bị trừng trị đích đáng, dân gian được bình an, Thổ công được trả lại đền.

– Một sự thưởng công xứng đáng, có ý nghĩa noi gương cho đời sau, khích lệ mọi người dũng cảm đấu tranh chống cái ác, bảo vệ công lí.

3. Những ngụ ý phê phán:

– Hồn ma tướng Minh giả mạo thổ thần. Sống, chết đều hung ác xảo quyệt tham lam hại dân, hại thần đã bị Diêm Vương- đại diện cho công lí trừng trị đích đáng.

– Hiện tượng bất công từ cõi trần đến cõi âm: kẻ ác làm càn được bao che, thánh thần ở cõi âm cũng tham nhũng để cái ác lộng hành, Diêm Vương xa dân để bao người tốt phải chịu oan ức.

3. Nghệ thuật kể truyện và vai trò của yếu tố kì ảo

– Yếu tố kì ảo: Nhân vật thần linh (hồn ma Bách Hộ, Thổ công, Diêm Vương, quỉ Dạ Xoa) và sự tương giao giữa người và thần.

– Ý nghĩa: Đằng sau các chi tiết kì ảo chúng ta vẫn nhận ra bóng dáng, cái lõi chi phối của hiện thực.

+ Lai lịch của tên tướng giặc cho thấy bối cảnh câu chuyện xảy ra vào thời kì nhà Minh xâm chiếm nước ta.

+ Chi tiết năm Giáp Ngọ Tử Văn đi nhận chức quan phán sự.

+ Hiện thực cõi âm đầy rẫy bất công là sự phản ánh hiện thực nhức nhối, sự lộng hành của cái xấu, cái ác đương thời.

– Nghệ thụât kể truyện hấp dẫn. Yếu tố kì ảo dày, xen lẫn chuyện người, chuyện thần, chuyện ma, thế giới thực, ảo, trần thế, địa ngục, quỉ sứ, Diêm Vương… làm cho câu truyện càng thêm hấp dẫn. Kì ảo chỉ là phương thức đặc biệt để chuyên chở nội dung và cảm hứng hiện thực.

– Cách kể chuyện từng đoạn theo thời gian đầy li kì, biến hoá linh hoạt mà vẫn tự nhiên và lo gic. Chi tiết mở đầu gây sự chú ý, hồi hộp (Tử văn đốt đền) câu chuyện được thắt nút dần đến những chi tiết càng thêm căng thẳng đến đỉnh cao và cuối cùng được giải quyết hợp lí.

– Chi tiết kì ảo Ngô Tử văn nhận chức phán sự ở đền Tản Viên có ý nghĩa

+ Sự thưởng công xứng đáng cho người chính trực, dũng cảm.

+ Khích lệ mọi người dũng cảm chống lại cái xấu, cái ác.

+ Sự bất tử hoá khát vọng chính nghĩa, công lí của con người.

+ Kiểu kết thúc có hậu của “Truyền kì mạn lục”.

– Chi tiết kết chuyện gợi cảnh “ chuyện Người con gái Nam Xương” Nàng Vũ Nương cũng biến mất trên sông trong cái nhìn tiếc nuối của Trương Sinh => Khao khát công lí, công bằng xã hội; người có công được thưởng, có tội phải bị trừng phạt, nhưng cũng chỉ là trong mơ ước của người trung đại mà thôi.

* Các lời bình cuối tác phẩm

– Lời bình thể hiện quan điểm của tác giả về kẻ sĩ: Kẻ sĩ cần cứng cỏi, cương trực, có dũng khí. Hãy dũng cảm chống lại cái xấu để bảo vệ công lí.

– Thật ra quan điểm đó đã thể hiện rất sâu sắc qua nội dung tác phẩm.

– Lời bình xuất hiện ở cuối tác phẩm là cần thiết bởi lời bình giúp hiểu rõ hơn tư tưởng của Nguyễn Dữ.

– Một bản lĩnh dám đấu tranh về công lí như Ngô Tử Văn thật sự cần thiết và ý nghĩa đối với cuộc sống của chúng ta hôm nay.

III. TỔNG KẾT

1. Nội dung:

– Đề cao nhân vật và truyện còn có ý nghĩa thể hiện tính chất dân tộc mạnh mẽ, sự đấu tranh triệt để với cái xấu để bảo vệ chính nghĩa.

– Ngụ ý phê phán

+ Hồn tên tướng giặc xâm lược

+ Thánh thần quan lại ở cõi âm.

2. Nghệ thuật:

– Kết cấu truyện giàu kịch tính với những tình tiết lôi cuốn.

– Cách dẫn dắt truyện khéo léo, cách kể và tả sinh động, hấp dẫn.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here